Piątek, 17 Listopad 2017
 

Z ostatnich dni




Dlaczego birkat Ha-Tora, błogosławieństwo odmawiane przed studiowaniem Tory, jest tak ważne?

“Patah Eliyahu. The Daily Halacha”

 

W trakcie dyskusji, jaką Szulchan Aruch (siman 47) toczy nad prawami birkat Ha-Tora – błogosławieństwem odmawianym każdego ranka przed studiowaniem Tory – czytamy: „Jesz le-hizacher ba me-od” – w przypadku tej brachy trzeba wykazać szczególną staranność i pilność. Wg niektórych Riszonim (średniowiecznych autorytetów), w tym Rambana i Raszby, odmawianie naszej brachy stanowi obowiązek z Tory. Mimo że inni – np. Rambam – utrzymują, iż zwyczaj jej odmawiania ustanowiono później z inicjatywy rabinów, fakt, że niektórzy Riszonim dostrzegali w niej obowiązek wypływający z Tory, dowodzi jej halachicznej ważności.

Gemara mówi, że w czasach zniszczenia Pierwszej Świątyni prorocy zapytywali: „Al ma awda Ha-Arec?” (Dlaczego Ziemia została zrujnowana?). Dziwili się, dlaczego Bóg dozwolił, by  nieprzyjaciele doprowadzili Ziemię Izraela do zniszczenia, skoro studia nad Torą były w tym czasie tak powszechne. Wreszcie Bóg odpowiedział im w proroctwie Jirmijahu: „Al ozwam et Torati” (Ponieważ odrzucili Moją Torę) (9:12). Gemara wyjaśnia, że nie może tu chodzić o zaniedbanie studiowania Tory, ponieważ – jak wspomniano – Żydzi byli wówczas niezmiernie poświęceni nauce. Raczej chodzi o to, że „sze-lo berchu Ba-Tora tehila” (nie mówili najpierw brachy nad Torą). Traktowali Torę jak każdy inny przedmiot nauki, i tak jak nie odmawia się brachy przed studiowaniem świeckiej nauki, tak samo nie dostrzegali przyczyny, dla której mieliby odmawiać brachę przed nauką Tory. Kiedy Tora nie jest studiowana z poczuciem trwogi i czci dla jej wyjątkowej świętości, nie ma ona zdolności chronienia Am Israel przed nieszczęściami, dlatego też Erec Israel dostała się pod władanie wrogów. Birkat Ha-Tora ma zatem niezwykła wagę, jako że odmawianie jej okazuje uznanie i przekonanie o wyjątkowej świętości Tory.

Co więcej, Chafec Chaim poczynił uwagę, że ten, kto chciałby, by jego dzieci zostały uczonymi w Torze, winien być szczególnie uważny w przypadku birkat Ha-Tora; w zamian będzie obdarzony błogosławieństwem posiadania potomstwa, które będzie uznawane za znakomitych mędrców.

Na zakończenie dodajmy, że warte jest odnotowania inne odczytanie komentarza Gemary, iż Erec Israel została zniszczona z przyczyny „sze-lo berchu Ba-Tora tehila”. Niektórzy rozumieją tę frazę następująco: kiedy ludzie przybywali do rabinów, by otrzymać błogosławieństwo, prosili o pomyślność w biznesie albo w zdrowiu, nie prosili o błogosławieństwo najwspanialsze spośród wszystkich – o pomyślność w nauce Tory. Tak więc słowa: „nie mówili najpierw brachy nad Torą” – oznaczają: gdy pragnęli błogosławieństwa od rabinów, powodzenie materialne przedkładali nad osiągnięcia w Torze, które bez wątpienia powinny być priorytetem Żyda. Gemara uczy zatem, że Ziemia została zniszczona, bo lud odwrócił priorytety, bo przykładał większą wagę do powodzenia materialnego niż do powodzenia w studiowaniu Tory.

Rabbi Eli J. Mansour – „Patah Eliyahu. The Daily Halacha”, s. 333,  tłum. M. Łokietek   

Aktualności


Nowe Projekty


Ostatnie pytania


Nowe artykuły

Lombard Bytom Ruda Śląska Skup złota