Piątek, 24 Marzec 2017
 

Z ostatnich dni




OBRZEZANIE - BRIT MILA

Obrzezanie.JPG
Brit mila
(fot. Chesdovi)


Obrzezanie polega na chirurgicznym usunięciu napletka. Obrzezaniu poddają się mężczyźni w wielu krajach świata i w wielu kulturach (na przykład Żydzi, muzułmanie, większość Amerykanów – w drugiej połowie XX wieku – wszystkich wyznań i niereligijnych). 

Obrzezanie związane jest z brit mila, czyli „przymierzem obrzezania”, któremu podlegają chłopcy w religijnych rodzinach żydowskich w ósmym dniu życia. Zostało to nakazane w Torze (Bereszit 17, 10-14) jako „znak przymierza” pomiędzy Bogiem a Awrahamem i synami Awrahama. Awraham sam – jako pierwszy – poddał się obrzezaniu (około 3750 lat temu), mając wtedy już dziewięćdziesiąt dziewięć lat.

Odpowiedzią na pytanie, dlaczego Żydzi poddają się obrzezaniu, jest właśnie fakt, że obrzezanie po prostu nakazane jest w Torze.

Natomiast znacznie trudniejsze jest znalezienie racjonalnego powodu tego przykazania. Najpewniejsze jest stwierdzenie, że powodu tego nie znamy i możemy tylko spekulować. Nie jesteśmy pierwsi: interpretatorzy Tory zadawali sobie to pytanie od dawna. Awot derabi Natan 2, 5 stwierdza w swojej mistycznej interpretacji, że Adam był stworzony bez napletka, a popełniony przez niego grzech spowodował, że jego ciało uległo zmianie. Brak napletka symbolizowałby więc bliższy kontakt z Bogiem (taki, jaki był udziałem Adama przed złamaniem zakazu wydanego przez Boga). Awraham był pierwszym człowiekiem od czasów Adama, który był na tyle sprawiedliwy, aby móc znów zbliżyć się do Boga. Dlatego jemu wydane zostało polecenie brit mila.

Inna interpretacja nawiązuje do tego, że Bóg stwarzał świat przez sześć dni, a siódmego odpoczywał, zaś Jego dzieło kontynuuje człowiek, którego zadaniem jest – według judaizmu – „naprawianie i doskonalenie” świata. W ósmym dniu swojego życia człowiek rozpoczyna więc dzieło naprawy świata – zaczynając od samego siebie.

Bardziej współczesna jest interpretacja głosząca, że za obrzezaniem stoi chęć podporządkowania seksualności mężczyzny (która, gdy jest niekontrolowana, staje się niebezpieczna dla innych ludzi i dla niego samego) religijnym, a więc etycznym prawom wydanym przez Boga.

Seksualność mężczyzny, której symbolem jest penis, jest ważną siłą napędową jego działań (judaizm zdawał sobie z tego sprawę parę tysięcy lat przed Zygmuntem Freudem). Bardzo trudno poddaje się kontroli. Umieszczenie na samym symbolu seksualności, w sensie jak najbardziej fizycznym, „znaku przymierza” z Bogiem, ma przypominać wszystkim pokoleniom mężczyzn (i każdemu mężczyźnie indywidualnie), że przykazania i etyka obejmują także tę sferę ludzkiej egzystencji. Sferę, w której instynkt odgrywa podstawową, a więc często nieliczącą się z konsekwencjami rolę.

Obrzezanie jest tak bardzo związane z judaizmem i żydowskością, że próby jego zakazu historycznie wiązały się z reguły z mniej lub bardziej zakamuflowanym atakiem na religię Żydów - już od czasów  greckiego satrapy Antiocha IV Epifanesa (II wiek p.n.e.). Takie usiłowania trwają do dziś (np. propozycja wprowadzenia zakazu obrzezania w San Francisco [głosowanie w tej sprawie planowane jest jesienią roku 2011]).


*

Halachicznie obrzezanie syna jest obowiązkiem ojca. Ojciec zwraca się o zastąpienie go w tej czynności do fachowca, czyli mohela. W pokoju znajdują się wszyscy zebrani na uroczystości: mohel, który dokona obrzezania, kwater i kwaterin – osoby przenoszące dziecko, sandak – osoba trzymająca dziecko podczas obrzezania, rodzice, goście.

Gdy kwaterin wnosi chłopca i podaje go kwaterowi, wszyscy mówią na głos: „Błogosławiony, który przychodzi!

Następnie mohel (rzadziej ktoś inny) wypowiada słowa: „Powiedział Bóg do Moszego: Pinchas – syn Elazara, syna kohena Aharona, odwrócił Mój gniew od synów Jisraela, gdy z gorliwością wypełnił Moją pomstę na nich. I nie zniszczyłem w Mojej zapalczywości synów Jisraela. Dlatego powiedz: Ja daję mu Moje Przymierze Pokoju”.

Teraz sandak (czyli ten, który trzyma chłopca podczas obrzezania) siada na przygotowanym dla niego miejscu. Obok stoi fotel zwany kise Elijahu (tron proroka Elijahu, czyli Eliasza). Kwater podaje dziecko osobie, która kładzie niemowlę na kise Elijahu. Wtedy mohel mówi: „Ten tron proroka Elijahu niech będzie pamiętany ze względu na dobro. W Twoim zbawieniu pokładam nadzieję, Boże. Wyglądałem Twojego zbawienia, Boże, i spełniałem Twoje przykazania. Elijahu, zwiastunie Przymierza, oto to, co twoje, jest przed tobą, stań po mojej prawicy i pomóż mi. Wyglądałem Twojego zbawienia, Boże. Cieszę się Twoim słowem, jak ten, kto pozyskał wielki skarb. Wielki pokój dla tych, którzy Cię kochają, i niech nie napotkają przeszkody. Szczęśliwy jest ten, którego wybierzesz i przybliżysz, by przebywał na Twych dziedzińcach”.

Wszyscy obecni odpowiadają: „Abyśmy byli nasyceni dobrem Twego domu, Twej świętej Świątyni”.

Chłopiec zostaje zdjęty z tronu proroka Elijahu, podniesiony do góry i przekazany ojcu. Mohel przygotowuje się do obrzezania; gdy daje znak, że jest już gotowy, ojciec chłopca wypowiada słowa: „Jestem gotów i oczekuję, aby wypełnić pozytywne przykazanie, które nakazał nam Stwórca, niech będzie błogosławiony, i obrzezać mojego syna”.

Mohel bierze dziecko i mówi: „Święty, niech będzie błogosławiony, powiedział do Awrahama, naszego Praojca: »Chodź przede Mną i bądź doskonały«. Jestem gotów i oczekuję, aby wypełnić pozytywne przykazanie, które nakazał nam Stwórca, niech będzie błogosławiony, i dokonać obrzezania”.

Mohel kładzie dziecko na kolanach sandaka i mówi: „Błogosławiony jesteś Ty, Bóg, nasz Bóg, Król świata, który uświęcił nas Swoimi przykazaniami i nakazał nam obrzezanie”.

Gdy mohel dokonuje obrzezania, ojciec dziecka (rzadziej sandak) mówi: „Błogosławiony jesteś Ty, Bóg, nasz Bóg, Król świata, który uświęcił nas Swoimi przykazaniami i nakazał nam wprowadzić go do Przymierza Awrahama, naszego Praojca”.

Wszyscy odpowiadają: „Amen. Tak jak wszedł do Przymierza, tak niech wejdzie do Tory, do ślubu i do dobrych uczynków”.

Obrzezanie zostaje zakończone, dziecko przekazuje się dostojnej osobie wśród gości. Osoba, której powierzony został zaszczyt wygłoszenia błogosławieństwa, podnosi w prawej dłoni kielich z winem i mówi: „Błogosławiony jesteś Ty, Bóg, nasz Bóg, Król świata, Stwórca owocu winorośli”.

Wszyscy odpowiadają: „Amen”.

Osoba wygłaszająca błogosławieństwo kontynuuje: „Błogosławiony jesteś Ty, Bóg, nasz Bóg, Król świata, który uświęcił ukochanego już w łonie i położył znak Prawa na jego ciele, i opieczętował jego potomstwo świętym Przymierzem. Dlatego, jako nagrodę za to, Boże Żyjący, nasz Udziale, nasza Skało, nakaż, aby uratowana była od zguby ukochana dusza, która jest w naszym ciele. Ze względu na Przymierze, którym On naznaczył nasze ciało. Błogosławiony jesteś Ty, Bóg, zawierający Przymierze”.

Wszyscy odpowiadają: „Amen”.

Uroczystość jest kontynuowana:  teraz nastąpi nadanie chłopcu imienia.

Aktualności


Nowe Projekty


Ostatnie pytania


Nowe artykuły

Lombard Bytom Ruda Śląska Skup złota