Piątek, 23 Czerwiec 2017
 

Z ostatnich dni




SZAATNEZ I KOHENI

titiaan_kain_abel_grt.jpg
Kain i Abel. Obraz Tycjana.

W naszej grupie na FB Pani Maria Leszczawska zadała doskonałe pytanie: "jak można rozumieć nakaz sporządzania szat dla kohena (efodu, pasa efodu i napierśnika) z mieszanki wełny i lnu, gdy równocześnie był zakaz szaatnez (Wajikra 19, 19): "Będziecie przestrzegać moich ustaw. (...) Nie będziesz nosił ubrania utkanego z dwóch rodzajów nici"?

Odpowiedział na to pytanie jeden z uczestników grupy: "Inne są prawa dla kohena a inne dla nie-kohena. Inne są prawa dla kobiety a inne dla mężczyzny itp."

Odpowiedź ta wymaga uzupełnienia.

Przypomnijmy, że micwa (przykazanie) zakazująca szaatnez, czyli mieszania w tkaninie wełny i lnu wynika z odróżnienia produktu zwierzęcego od roślinnego.

Dlaczego to odróżnienie jest tak ważne?

Wszystkie wyjaśnienia mają miejsce w rzeczywistości znaczeń. Znaczeń, których możemy nie rozumieć, dopóki nie zostaniemy naprowadzeni na trop ich symboliki.

Zacznijmy od tego, że wyjaśnienie symbolicznego sensu zakazu szaatnez może zostać zrozumiane, gdy sprawdzimy, kiedy po raz pierwszy pojawiają się w Torze len i wełna.

Wyjaśniają to Pirke derabi Eliezer 21, Tanchuma oraz Chizkuni: w historii Kajina i Hewla (Abla) znajdujemy opis składania daru hołdowniczego. Hewel jest pasterzem: przynosi zwierzęta pokryte wełną. Przynosi wełnę. Natomiast Kajin jest rolnikiem: a więc przynosi len (Agada mówi o nasionach lnu).

Raszi podkreśla, że Bóg uznaje oddanie (ofiarę) Kajina (len) za jakościowo gorsze, a Hewla (zwierzę pokryte wełną) za jakościowo lepsze. Stąd Bóg akceptuje to, co przyniósł Hewel, a nie akceptuje tego, co przyniósł Kajin. Hewel był sprawiedliwym; Kajin był złym. Materiał dostarczony przez Hewla symbolizuje dobro; materiał dostarczony przez Kajina - zło. Za chwilę Kajin popełnia zbrodnię. Morduje swojego brata Hewla. Zło i dobro wchodzą w konflikt: mieszają się. Pokrzywdzone zostaje dobro: Hewel ginie z ręki Kajina. 

Kajin po zamordowaniu Hewla udaje, że nie wie, co się z nim stało. Na pytanie Boga, gdzie jest Hewel, odpowiada "Nie wiem. Czy ja jestem opiekunem mojego brata?". Czyli zdaje sobie sprawę, że popełnił zły czyn. Wie to w sposób naturalny. Bóg jeszcze nie ogłosił zakazu mordowania. Nie było nigdy wcześniej żadnego mordowania.

Skąd więc wie?

Bo Człowiek zjadł już owoc Drzewa Poznania Dobra i Zła. Kajin już przejął tę wiedzę od swoich rodziców. Nie ma zła bez dobra i dobra bez zła. Nie istnieją dla tych istot (zwierzęta), które nie mają wiedzy o nich. Gdy jest wiedza - zaczynają się mieszać ze sobą, wchodzić we wzajemne relacje - wtedy ujawnia się charakter i jednego i drugiego.

Gdy więc Człowiek wie, że istnieje dobro i zło oraz miesza je w swoich czynach, trzeba je symbolicznie ROZDZIELIĆ. Skoro symbolami dobra i zła są - ze względu na historię Hewla i Kajina, pierwszego morderstwa, pierwszego skrajnego zła - wełna, która przyniósł Hewel i len, który przyniósł Kajin, to zakaz ich mieszania symbolizuje zakaz zacierania granic pomiędzy dobrem a złem.

Dlaczego więc niektóre elementy stroju Najwyższego Kohena (a także innych kohenów) były zrobione z wełny i lnu? Czy kohenów nie obowiązywała symbolika rozdzielenia dobra i zła?

Odpowiedź na to pytanie skierowuje nas w miejsce, w którym znajdują się koheni. Jest to Świątynia.

Dlaczego więc zakaz szaatnez nie obowiązuje?

Dlatego, że przed zjedzeniem owocu z Drzewa poznania Dobra i Zła, świat był w stanie całkowitego rozdziału dobra i zła, co powodowało, że świat był poza dobrem i złem. Świat istniał w stanie naturalnej etycznej czystości. Wynikała ona z naturalnej niewiedzy. Świątynia w całym wszechświecie była jednym, jedynym miejscem, które symbolizowało stan świata z okresu Gan Eden - z czasów poprzedzających i morderczy czyn Kajina, i wygnanie, i spożycie owocu z Drzewa Poznania Dobra i Zła. Dlatego koheni (kohanim) mogli mieć ubranie sporządzone z szaatnez - mieszanki wełny i lnu - bo działali na obszarze wyjątkowego skrawka wszechświata, w którym zło nie mieszało się z dobrem.

Ale to nie wszystko.

Bowiem zarazem Świątynia symbolizowała nie tylko świat przeszłości, ale także świat przyszłości: czasy, które nadejdą - gdy nastąpi taka jasność etyczna i takie rozdzielenie dobra i zła, które przywrócą nas do czasów Gan Eden. Tym razem nie z niewiedzy, ale z wiedzy. Koheni ubrani w szaatnez w Świątyni symbolizowali więc nie tylko to, co było, ale także ten kierunek, w którym ma zmierzać ludzkość.

Aktualności


Nowe Projekty


Ostatnie pytania


Nowe artykuły

Lombard Bytom Ruda Śląska Skup złota