Środa, 18 Październik 2017
 

Z ostatnich dni




PIERWSZE PRZYKAZANIE Z DZIESIĘCIU

pytanie od MC :


 

Katechizm katolicki i nie tylko on podaje, że pierwsze przykazanie zaczyna się od  "Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną". A jaka jest myśl żydowska na temat pierwszego? Czy jest tzw. "wstęp" jak to mówi katechizm "Jam jest Pan Bóg twój...", a później przykazania?     

odpowiedź :

Jest inaczej.
Oto pierwsze dwa przykazania:

1. Istnienie Boga. Zaczyna się od wersetu 20:2 "Ja jestem Haszem, twój Bóg (...)" i kończy na wersecie następnym (20:3).

2. Zakaz bałwochwalstwa. Od wersetu 20:3 "Nie wolno ci mieć innych Bogów oprócz Mnie" do wersetu 20:6 włącznie.

Czy pierwsze przykazanie z Dekalogu jest rzeczywiście przykazaniem?
Na to pytanie nie istnieje jednoznaczna odpowiedź. Zdania są podzielone.

Ja jestem Haszem, twój Bóg, który wywiódł cię z ziemi egipskiej, z domu niewoli” (Szemot 20:2) było traktowane jako przykazanie wiary w jedynego Boga (Majmonides).

Jednak Jicchak ben Jehuda Abrawanel (1437-1508) twierdził, że nie można uważać powyższego wersetu za przykazanie, ponieważ jeżeli wierzymy w Boga, czynimy to dlatego, że w Niego wierzymy, a nie dlatego, że jest to przykazane.

Dlaczego?

Bo jeżeli nie wierzymy w Boga, to od kogo pochodzi nakaz wiary w Jego istnienie?!

Ponadto Dziesięcioro Przykazań nie jest przecież wcale nazywane Aseret ha-Micwot ale Aseret ha-Dibrot (Dziesięć Oświadczeń) właśnie przede wszystkim dlatego, że otwierający je werset ma charakter stwierdzenia, na podstawie którego Bóg nakazuje i zakazuje i można je interpretować w taki sposób: Ponieważ wyprowadziłem was z ziemi egipskiej, mam prawo nakazywać wam szanowanie rodziców, przestrzeganie Szabatu, niemordowanie itd.

Jednak większość mędrców judaizmu dostrzega w Pierwszym Przykazaniu nakaz wiary w Boga i przychyla się do stanowiska Majmonidesa (Rambama).
...
Oto pełna lista Dziesięciu Boskich Oświadczeń (według najpowszechniej akceptowanego, tradycyjnego podziału):

Najpierw Dekrety ogłoszone przez Boga w pierwszej osobie.

1. Istnienie Boga. Zaczyna się od wersetu 20:2 "Ja jestem Haszem, twój Bóg (...)" i kończy na wersecie następnym (20:3).

2. Zakaz bałwochwalstwa. Od wersetu 20:3 "Nie wolno ci mieć innych Bogów oprócz Mnie" do wersetu 20:6 włącznie.

Następne Dekrety zostały przekazane - według niektórych interpretacji (np. Makot 24a) - zgromadzonemu przed górą Synaj ludowi już przez Moszego (Mojżesza), ponieważ ludzie byli przerażeni obecnością Boga. 
Konsekwentnie więc, Bóg pojawia się tu  już w trzeciej osobie l.p.

3. Zakaz przysięgania na próżno (dosłownie: niesienia Imienia Boga w złej sprawie). Wyłącznie werset 20:7.

4. Przestrzeganie Szabatu. Od wersetu 20;8 do wersetu 20:11

5. Szanowanie rodziców. Werset 20:12

6. Zakaz morderstwa. (nie błędne tłumaczenie: "nie zabijaj", ale: "nie morduj"). Werset 20:13

7. Zakaz cudzołóstwa. Również werset 20:13

8. Zakaz kradzieży (porywania człowieka). Werset 20:13

9. Zakaz składania fałszywego świadectwa. Także 20:13

10. Zakaz pożądania cudzej własności. Werset 20:14

Dekrety te powtórzone są w Dewarim (rozdział 5). Różnice polegają na użyciu w drugiej wersji nieco innych słów. Na przykład, gdy w Szemot o Szabacie powiedziane jest "zachor", czyli "pamiętaj", to w Dewarim znajdujemy w tym miejscu "szamor" ("przestrzegaj").

Aseret hadibrot spisane były na dwóch tablicach, na każdej znajdowało się ich pięć. Na pierwszej - przykazania dotyczące relacji pomiędzy człowiekiem a Bogiem (bein adam leMakom) [przykazanie o szacunku dla rodziców obejmuje trzeciego partnera w stworzeniu człowieka - Boga], a na drugiej - dotyczące relacji pomiędzy człowiekiem a drugim człowiekiem (bein adam lechawero).

Jak wspomnieliśmy, istnieją poglądy, że  werset 20:2 ("Ja jestem Haszem, twój Bóg [...]") nie należy w ogóle do Aseret hadibrot, a pierwszym przykazaniem jest werset 20:3 ("Nie wolno ci mieć innych bogów oprócz Mnie"), a następny werset - 20:4 ("Nie wolno ci zrobić sobie figury, żadnego wyobrażenia tego, co jest w niebie na górze, ani tego, co jest na ziemi w dole, ani tego, co jest w wodzie poniżej lądu.") - jest przykazaniem drugim. Takie opinie są jednak w zdecydowanej mniejszości.

Aktualności


Nowe Projekty


Ostatnie pytania


Nowe artykuły

Lombard Bytom Ruda Śląska Skup złota